HOME Opvoeding Gezond&Wel Muziek Voorlezen TIPS! Kindje op Schoot Columns Dagje Uit Recepten WinkelW'tjes Forum

 

Bijdrage van Channah Zwiep, 18 november 2011

 

Praten met jonge kinderen over seks: hoe doe je dat?

 

Waarom heb ik geen haartjes overal? Hoe komt een baby uit de buik? Wat is een tampon? Jonge kinderen verkennen stapje voor stapje de wereld om zich heen. Zij zijn daarbij ook nieuwsgierig naar lichamelijkheid en seksualiteit. Die nieuwsgierigheid hoort bij hun seksuele ontwikkeling. Als ouder merk je dit doordat je kind vragen stelt. Maar: hoe geef je antwoord?

 

  • De seksuele ontwikkeling van kinderen speelt al vanaf de geboorte een rol. Je kunt de seksuele ontwikkeling opvatten als een ‘ontdekkingstocht’, waarin kinderen hun eigen lichaam en dat van anderen verkennen, sekseverschillen ontdekken en experimenteren met seksuele gevoelens. De seksuele ontwikkeling van jonge kinderen in een notendop:
  • Baby’s zijn heel fysiek en verkennen zichzelf en de wereld via hun zintuigen. Zij ontdekken rond 8 maanden ‘per toeval’ hun geslachtsorganen.
  • Rond anderhalf jaar kunnen zij dit plekje onthouden en merken bewust dat het aanraken ervan een prettig gevoel geeft.
  • Sommige kinderen (zowel meisjes als jongens) gaan vanaf dat moment doelgericht masturberen. Fysiek gezien kunnen zijn ook jonge kinderen in staat tot een orgasme.
  • Peuters worden zich bewust van de functies van hun lichaam en gaan experimenteren met op het potje plassen en poepen. Hierbij zijn zij bijvoorbeeld op de creche ook nieuwsgierig naar het lichaam van andere kinderen.
  • Peuters ontdekken verschillen tussen hun lichaam en dat van hun ouders.
  • Peuters ontdekken ook het verschil tussen jongens en meisjes. Langzaamaan leren zij bij welke sekse zijzelf horen en maken zich hierbij sociale rollen eigen.
  • Ook stellen zij de eerste vragen over seksualiteit.
  • Kleuters spelen fantasiespelletjes zoals 'doktertje spelen'

 

Leren van de omgeving
Als kinderen vragen stellen hebben zij recht op antwoord. Overigens ook als je kind geen vragen stelt, moet hij rond deze leeftijd informatie krijgen over seksualiteit en lichamelijkheid. Kinderen moeten immers leren hiermee om te gaan. Het is dan ook heel belangrijk om eens stil te staan bij hun vragen: welke informatie geef je kinderen op welke leeftijd en hoe?
Als opvoeder kun je al van jongs af aan praten met je kind door bijvoorbeeld tijdens het verschonen van de luier het lichaam te benoemen. Vergeet daarbij niet de geslachtsorganen. Voor jongens wordt meestal het woord ‘piemel’ gebruikt. Bij meisjes ligt het vaak ingewikkelder omdat er zoveel verschillende woorden voor zijn. Je kunt de medische term ‘vagina’ gebruiken, maar ook de woorden ‘plassertje’ of ‘spleetje’ voldoen. Het maakt eigenlijk niet eens zo heel veel uit hoe je het benoemt, als je het maar benoemt. Daarnaast kun je met peuters praten over hun lichaam en de bijbehorende gevoelens. Hierbij hoort bijvoorbeeld ook het bespreken van dingen die in het openbaar kunnen en privé zijn. Dit geldt bijvoorbeeld als je liever hebt dat je kind in zijn kamer masturbeert en niet in de huiskamer op de bank. Ook praten over dat kinderen de baas zijn over hun eigen lijf kun je al goed op deze leeftijd doen. Leer je kind dat het een grens mag trekken. Veel kinderen willen op deze leeftijd soms opeens geen zoen geven aan oma of opa. Respecteer dit en geef de boodschap mee dat je kind recht heeft op die grens. Stel eens voor dat je kind wel een hand geeft in plaats daarvan. Geef daarnaast eerst informatie over hoe de baby uit de buik komt en dan pas over hoe het erin komt. Praat ook eens over gevoelens, bijvoorbeeld over elkaar lief vinden of verschillen tussen mensen hierin. Ook kun je goed praten met je kind over de verschillen tussen een kinderlijf en een volwassen lichaam en sekseverschillen.

 

Niet lastig maar leuk!
Praten met kinderen over seksualiteit is niet voor elke ouder even gemakkelijk. Toch is het verstandig om dit juist nu te doen, nu je kind nog jong is. Voor je kind is seksualiteit nog niet beladen en erover praten net zo ‘gewoon’ als praten over de dierentuin of over jullie auto. Je zult zien dat het makkelijker wordt als je gewoon begint. Vind je het lastig de juiste woorden te vinden? Dan is er een nieuw boekje op de markt dat je hierbij kan helpen: Wat is seks? Dit prentenboek kun je samen met je kind voorlezen op een rustig moment. Het boekje is opgebouwd uit de onbevangen vragen die kinderen vanaf heel jong kunnen stellen. Per vraag is er steeds een leuke tekening die aanleiding kan geven tot een positief gesprekje. Daarnaast is er de tekst die je je als ouder op weg helpt. Je kiest daarbij zelf of je de hele tekst voorleest of een deel ervan. Zo kun je goed aansluiten op de leeftijd en de kennis die jouw kind eventueel al heeft. Als je met je kind praat kun je bovendien letten op de volgende punten:

  • Wees open en eerlijk
  • geef positieve informatie;
  • geef ook informatie als je kind geen vragen stelt
  • benoem de geslachtsorganen als onderdeel van het lichaam

 

Meer lezen?

C:\Documents and Settings\Channah\Mijn documenten\Publicaties diversen\SWP Prentenboek seks 2011\Wat is seks covervoorstel.jpgWat is seks? Vragen van jonge kinderen  over lichamelijkheid en seksualiteit. Een prentenboek om samen met je kind te lezen. Met illustraties van Mirjam Visker Art & Illustrations. Channah Zwiep (SWP, 2011)

 

 

 

Channah Zwiep (pedagoog) is deskundige op het gebied van de seksuele ontwikkeling en opvoeding van jonge kinderen. Zij geeft ouderavonden en trainingen op locatie. (www.kind-enzo.nl).

Eerder gepubliceerd: Seksuele voorlichting: vroeg beginnen!

 

 

 

 

 

 


 


 

 

 

 

 

© 2004 - 2016 PeuterPlace.nl - Alle rechten voorbehouden - Over Peuter Place - Disclaimer - Copyright